Saharako haurrak oporrik gabe geratuko dira aurten

Baleike 2020ko api. 15a, 19:58

Koronabirusaren krisialdiak mundu guztian du eragina, baita gizarteak ahaztuak dituenen artean ere. Saharako kanpalekuetan bizi diren errefuxiatuak ere ari dira pairatzen birusak sortutako arazoak, gaitza kanpalekuetara oraindik heldu ez bada ere. Saharar haurrak dira horren adibide: pandemia dela eta, aurten ez dira gure artean izango uda garaiko oporrak igarotzen.

Aurtengo Oporrak Bakean ekimena bertan behera geratuko zela iragarri zuen Polisario Fronteak apirilaren 6an. Programa honi esker, desertuko errefuxiatuen kanpalekuetako haurrak Espainiara etortzen ziren oporrak pasatzera eta, bide batez, azterketa medikoak pasatzera. Guztira 4.000 haurri eragingo dio erabaki honek.

Zumaiako Darahli da haur hauek ekartzeaz arduratzen den elkarteetako bat. Aurten 35 bat haur ekarriko behar zuten. Hauetatik 30 inguruk Larrabetzuko bakelekuetan igaroko zituzten oporrak, eta beste bostek familietan banatuta. Darahliko koordinatzaile Samuel Ruizek adierazi duenez, erabakia jakin zuenean “pena” sentitu zuen, baina, aldi berean, neurri egokia dela ere adierazi du. “Gaitza ez da heldu kanpalekuetara, baina Algeriara bai, eta baita Tinduf hirira ere. Hona etorriko balira haurrak arriskuan egongo lirateke, eta haurrez gain haien inguruan dabiltzan zaintzaileak ere bai. Guk, hemen, ospitaleak baditugu, baina han, desertuan, haimatan egongo ziren, eta behin gaitza sartuta oso gaizki pasako lukete”. Ruizen ustetan, erabakia Polisario Frontearen Espainiako ordezkaritzan hartu dute, eta neurria “gogorra” bada ere egokia dela dio.

Oporren programarekin batera, horren aurretik antolatzen dituzten hainbat ekimen ere bertan behera utzi behar izan ditu Darahlik. “Haurrak etxeetan hartzeko familia gehiago lortzeko kanpaina jarri behar genuen martxan. Hasiera batean bost familia genituen –bina Azkoitian eta Zumaian, eta bat Azpeitian–, eta kanpainarekin familia gehiago lortzeko helburua genuen. Baina hori ere bertan behera geratu da”.

Programa horretan parte hartzen dute Lurdes Alberdiren (Azpeitia, 1966) eta Garazi Salegiren (Azkoitia, 1986) familiek. Joan zen urtean Aichatu izeneko haur sahararra hartu zuen etxean Alberdik, eta Nayat izeneko adin bereko beste haur bat Salegik. Darahli elkartea arduratzen da, besteak beste, antolakuntzaz, eta haiek izan ziren Alberdiri eta Salegiri programa bertan behera utzi zutela azaldu zietenak. Alberdik dio aurreikusten zutela erabaki hori: "Pentsatzen genuen programa bertan behera geldituko zela. Haien segurtasuna bermatzeko beharrezko neurria iruditzen zait". Salegik ere bazekien programa bertan behera gelditu zitekeela: "Egoera ikusita barneratzen hasi nintzen beharbada aurten ez genuela Nayat ekartzerik izango, eta Darahlitik programa bertan behera gelditu zela esateko deitu zidatenean, sekulako tristura sartu zitzaidan". Hala eta guztiz ere, Salegiri "zentzuzkoa" iruditzen zaio egoeraren larritasuna ikusita Oporrak Bakean programa aurten ez egitea, koronabirusak Saharan izan dezakeen hedapena saihesteko.

Berria jakin bezain pronto Aichaturen familiarekin harremanetan jarri zen Alberdi, eta haren anaia zaharrari kontatu zion antolatzaileek bertan behera utzi zutela programa; Aichatu eta familia "oso triste" jarri zirela nabarmendu du azpeitiarrak. Bestalde, Alberdik dio azkenengo aldiz Aichaturen familiarekin hitz egin zutenean, Saharan ez zegoela koronabirus kasurik, baina halere egoeraz kezkatuta zeudela: "Esan digutenez, Saharan ofizialki oraindik ez dago koronabirus kasurik, baina beldur handia dute. Haima barruan sartuta igarotzen dute eguna, eta haiek lanik egiten ez badute ez dute dirurik ateratzen". Salegik ez du lortu Nayaten familiarekin gaiaz hitz egiterik: "Nayatekin askoz gutxiago hitz egin dugu azken asteetan. Haren amari audio mezu bat bidali genion eta Nayaten anaiak erantzun zigun, baina oraindik ez dugu programaren inguruan haiekin hitz egiterik izan".

Elkar ikusteko esperantza

Oporrak Bakean programan bi urtez parte hartu dezake haur bakoitzak, 10 eta 12 urte bitartean. Aurtengo edizioa bertan behera gelditu denez, ordea, Aichatuk eta Nayatek 13 urte izango dituzte datorren urterako, eta ez dakite horiek programan parte hartzerik izango ote duten. "Gure nahia da datorren urtean behintzat Aichatu ekarri ahal izatea, berarekin urtebete bakarrik egon gara eta", dio Alberdik. Salegi ere iritzi berekoa da: "Antolakuntzakoekin hitz egitea nahiko nuke, Nayati berriz ere Azkoitira etortzeko aukera eman diezaioten".